Kategori: Makaleler

Giriş: Geçmişi Anlamanın Bugünü Şekillendirmedeki Rolü Geçmiş, yalnızca tarih kitaplarında kalan olaylar zinciri değildir; bugünü anlamak ve geleceği öngörmek için bir mercek işlevi görür. F-35 programının Türkiye’ye teslim tarihleri üzerine düşünürken, bu uçakların gelmemesinin ya da gecikmesinin ardındaki politik, ekonomik ve toplumsal dinamikleri kavramak için tarihsel bir perspektife ihtiyaç vardır. Geçmişin ışığında bugünü tartmak, yalnızca devletler arası ilişkileri değil, toplumsal tepkileri ve ulusal stratejileri de anlamamıza olanak sağlar. Peki, F-35 Türkiye’ye ne zaman gelecek ve bu gecikmelerin tarihsel bağlamı nedir? F-35 Programının Başlangıcı ve Türkiye’nin Katılımı Programın Doğuşu ve Ortak Ülkeler F-35 Lightning II, 1990’ların sonlarında, çok uluslu bir savunma…

İnsan ve Bilgelik Arasında: Arapça “İzan” Üzerine Felsefi Bir Yolculuk Bir sabah, bir kafede otururken, yan masadaki sohbetten kulağıma çarpan bir soru dikkatimi çekti: “Gerçekten bir şeyi bilmek ne demektir?” Bu sorunun yanına kendi zihnimde eklediğim bir kelime vardı: Arapça “izan”. İlk bakışta sadece bir terim gibi görünse de, üzerinde düşündükçe etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefenin temel dallarına köprü kuran bir kavram olarak belirdi. İnsan, bilginin ve ahlaki sezginin iç içe geçtiği bir dünyada, nasıl karar verir, neye inanır ve neyi doğru sayar? İşte burada “izan” devreye giriyor. İzan Nedir? Köken ve Tanım Arapça “izan” kelimesi, genellikle “bilgelik, sağduyu,…

İlk Stoacı Kimdir? Geleceğe Bakış ve Stoacılığın Günlük Hayatımıza Etkisi Bazen, teknolojinin bu kadar hızla geliştiği bir dünyada, geçmişin bize sunduğu öğretileri yeniden keşfetmek gerekiyor. Özellikle, stoacılığın zaman içinde benimsenen felsefesi, belki de geleceğin dünyasında bize daha çok ışık tutacak. Peki, ilk stoacı kimdir? Bu soruyu sorarken, yalnızca tarihsel bir kişiliği değil, gelecekte bu öğretilerin bizi nasıl şekillendireceğini de düşünmek gerekiyor. Çünkü stoacılık, bir felsefe olmanın ötesinde, hayatımızı çok daha bilinçli ve güçlü kılmamızı sağlayacak bir yaşam biçimi. Geleceğe dair tahmin yaparken, bazen umutla bazen kaygıyla “ya şöyle olursa?” diye düşünüyorum. Bu yazıda, stoacılığın nasıl bir etki yaratabileceğini, hem günlük…

Bir Çocuğun Sessiz Çığlığı: Fiziksel İstismarın İzlerini Fark Etmek Çocukluğumdan beri aklımda kalan bir sahne var: parkta oynayan bir çocuğun, düşüp dizini kanattığında ağlaması. Basit bir düşme mi, yoksa görünmeyen bir yara mı? Bu soru, yetişkin biri olarak, çocuğun fiziksel istismara uğrayıp uğramadığını anlamaya çalışırken sık sık aklıma gelir. Peki, çocuğun fiziksel istismara uğradığı nasıl anlaşılır? Bu, sadece bir ebeveynin veya öğretmenin değil, toplumun da cevabını araması gereken bir soru. Tarihsel Perspektif: Fiziksel İstismar Kavramının Doğuşu Fiziksel istismar kavramı, çocuk hakları hareketinin yükselişiyle birlikte modern bir çerçeve kazandı. 19. yüzyılda çocuklar genellikle aile içinde disiplin aracı olarak şiddetle karşı karşıyaydı;…

Z+ Sayılar Nelerdir? Bir Matematiksel Yolculuk ve Hayatın Kendisi Kayseri’nin o dar sokaklarından birinde, sabahın erken saatlerinde kahvemi içerken, hayatın bana sürekli öğrettiği bir ders aklıma geldi: Matematik her zaman kesin, her zaman net, her zaman bir sonuca varır. Ama gerçekte hayat, bazen olduğu kadar basit değil. İşte bu yüzden Z+ sayıları, bana hayatın karmaşık yönlerini hatırlatıyor. Ne kadar “kesin” gibi görünseler de, arka planda bilinmeyenlerle dolu bir dünya vardır. Belki de Z+ sayıları hayatı anlamama yardımcı oldu, kim bilir? Bir Sorunun Başlangıcı: Z+ Sayılarıyla Tanışma Lise yıllarımda, matematik dersini sevip sevmediğimi hiç bilemedim. Kimileri bu derse bayılır, kimileri ise…

Vücutta Aşırı Demir Birikirse Ne Olur? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış İstanbul’da, her gün kalabalık sokaklarda yürürken, toplu taşımada yolculuk ederken ya da iş yerinde gözlemler yaparken sıklıkla farklı insanların vücutlarıyla ilgili fark ettiğim bazı detaylar üzerine düşünmeye başlıyorum. Sadece fiziksel sağlıkları değil, aynı zamanda toplumdaki sosyal yapılar ve sağlık hizmetlerine erişim farklılıkları, bireylerin sağlık durumlarını ve yaşam kalitelerini de etkiliyor. Birinin aşırı demir birikimiyle ilgili yaşadığı sağlık sorunları, çoğu zaman daha geniş bir toplumsal adalet ve eşitsizlik meselesinin bir parçası olabiliyor. Aşırı demir birikimi (hemokromatoz), vücutta demir fazlalığı biriktiğinde ortaya çıkan ciddi sağlık problemlerine yol…

Istinsah Etmek Nedir? Felsefi Bir Yolculuk Hayatın bir köşesinde otururken elinizde eski bir mektup veya tarihî bir metin olduğunu hayal edin. O metni okuduğunuzda, sadece yazılı kelimelerle değil, geçmişin düşünce dünyasıyla da karşılaşırsınız. Peki, bu metni anlamak, onun bilgeliğini kendi zamanımıza taşımak ne demektir? İşte burada “istinsah etmek” kavramı devreye girer. Basitçe söylemek gerekirse, istinsah, bir metni veya bilgiyi kopyalama ve aktarma sürecidir. Ancak felsefi perspektiften bakıldığında, bu eylem çok daha derin sorular doğurur: Bilgi nasıl aktarılır? Etik olarak bir eseri “istinsah etmek” ne kadar doğrudur? Varoluşsal anlamda bir metnin kopyalanması, onun ontolojisini nasıl etkiler? Etik Perspektif: Istinsah Etmenin Ahlaki…

İş Birliği ve Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Edebiyat, kelimelerin ötesinde bir dünyayı kurma, okuru farklı gerçekliklere sürükleme gücüne sahiptir. Anlatı teknikleri ile dokunulmuş metinler, yalnızca bireysel deneyimleri değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel semboller üzerinden bir araya gelme, paylaşma ve dönüştürme süreçlerini de yansıtır. İş birliği, edebiyat bağlamında ele alındığında, yazarların, karakterlerin ve okurların ortak bir yaratım alanında nasıl kesiştiğini, metinler arası diyaloglarla nasıl zenginleştiğini gösterir. Bu yazıda, edebiyatın farklı metinleri, türleri ve karakterleri üzerinden iş birliğinin anlamını ve dönüşüm gücünü keşfedeceğiz. Metinler Arası Diyalog: İş Birliğinin Temeli Roland Barthes ve Julia Kristeva’nın metinler arası kuramları, edebiyatın sabit bir anlam taşımadığını,…

Tekneler İçin Hangi Ağaç Kullanılır? Denizin ortasında, dalgalarla boğuşarak yol almak, insanın doğayla kurduğu en eski bağlardan biri. Tekneler, bu yolculukların temel aracı. Tekneler, bir yanda tarihi miras, diğer yanda modern denizcilik için kullanılıyor. Ama bu tekneleri inşa ederken hangi ağaçları tercih ediyoruz? İster Osmanlı dönemi gibi tarihi bir perspektiften bakın, ister günümüzün teknolojik gelişmeleriyle; teknelerin yapımında ağaç türlerinin büyük rolü var. Hadi gelin, bu konuya biraz daha derinlemesine bakalım. Teknelerin İnşasında Kullanılan Ağaç Türleri Tekneler, dayanıklı ve suya karşı dirençli olmalılar. Yani, kullanılan ağaç türlerinin sadece sağlam ve dayanıklı olması yetmez; suyun etkilerine karşı uzun süre dayanamaları, hava koşullarına…

Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları: Istihab Haddi Ne Demek? Hayatın her alanında seçimler yaparız; hangi ürünü alacağımızdan, hangi projeye kaynak ayıracağımıza kadar. Kaynakların sınırlı olduğu dünyamızda, bu seçimlerin sonuçlarını anlamak, sadece bir ekonomistin işi değil, herhangi bir insanın günlük yaşamında yaptığı analitik bir çaba haline gelir. İşte tam da bu bağlamda, “istihab haddi” kavramı, ekonomik karar alma süreçlerinde kritik bir gösterge olarak karşımıza çıkar. Mikroekonomi Perspektifinde Istihab Haddi Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların kararlarını incelerken, sınırlı kaynakları nasıl tahsis ettiklerini anlamaya çalışır. Istihab haddi, bir tüketici veya üretici için en yüksek faydayı sağlayacak kaynak miktarını ifade eder. Basitçe söylemek gerekirse, bir…